Przejdź do treści

Międzypokoleniowy program blisko natury

Zielone sploty

Uczymy się od natury i od siebie nawzajem. Razem próbujemy zrobić coś dobrego.

Zaczynamy od uważnego przyjrzenia się miejscu. Potem wspólnie planujemy i działamy — z troską o ziemię, rośliny i ludzi.

Zobacz, co już zrobiliśmy

Za nami trzy warsztaty w Mańkach.

Jesienne drzewo przy zamglonej łące i lesie.

Permakultura krok po kroku

Najpierw obserwujemy. Potem działamy.

Nie trzeba znać się na ogrodnictwie ani wiedzieć, czym jest permakultura. Wystarczy ciekawość i gotowość do wspólnego działania.

Jak działamy

Jak splatamy miejsce, wiedzę i działanie

Permakultura podpowiada, by przed zmianą dobrze poznać miejsce: słońce i cień, wodę, glebę, to, co już rośnie, oraz ludzi, którzy z niego korzystają. Szukamy rozwiązań, w których różne elementy mogą się wzajemnie wspierać.Poznajemy tę metodę w praktyce — wspólnie, krok po kroku.

  1. Obserwujemy miejsce

    Zwracamy uwagę na światło, wodę, glebę, rośliny i codzienne życie wokół.

  2. Słuchamy się nawzajem

    Zbieramy pytania, pomysły, doświadczenia i wiedzę o okolicy.

  3. Szukamy połączeń

    Sprawdzamy, co może działać razem i wzajemnie się wspierać.

  4. Działamy i uczymy się dalej

    Robimy konkretny krok, obserwujemy rezultat i wyciągamy wnioski.

Dla wszystkich pokoleń

Różne pokolenia, wspólne miejsce

Zielone sploty są dla dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów. Można przyjść z doświadczeniem albo bez niego. Każda osoba może wnieść pytanie, pomysł, znajomość miejsca albo po prostu swoją obecność i ciekawość.

Kiedy robimy coś razem, poznajemy nie tylko przyrodę. Poznajemy też siebie nawzajem i miejsce, w którym żyjemy.

Zielone Sploty w Mańkach · relacje

Z warsztatóww Mańkach

Od projektu grządki, przez wspólne sadzenie, po wyprawę do lasu. Zobacz, co zrobiliśmy i czego nauczyliśmy się od siebie.

Byliny w dobrym towarzystwie

Dzieci i dorośli przy wspólnym stole w świetlicy w Mańkach.

31 lipca przy świetlicy w Mańkach wspólnie zaprojektowaliśmy grządkę bylinową. Dzieci, dorośli i seniorzy badali glebę, obserwowali nasłonecznienie i dobierali rośliny, które dobrze rosną obok siebie. Poznaliśmy też aplikacje do rozpoznawania roślin i przygotowaliśmy dwujęzyczne kartki z ich nazwami. Młodsi pomagali w obsłudze telefonów, a starsi dzielili się wiedzą o ogrodzie i okolicy.

Efekt warsztatuWspólny projekt grządki bylinowej.

Czytaj pełną relację

31 lipca przy świetlicy wiejskiej w Mańkach odbyło się pierwsze spotkanie z cyklu „Zielone Sploty w Mańkach”. Mieszkańcy — dzieci, dorośli i seniorzy — spotkali się, żeby wspólnie zaprojektować ogród permakulturowy, w którym rośliny dobierają się jak dobrzy sąsiedzi.

Zaczęliśmy od poznania permakultury — czym jest i dlaczego warto ją stosować nawet w małym ogrodzie. Potem wyszliśmy na teren przy świetlicy: zbadaliśmy glebę papierkami lakmusowymi, sprawdziliśmy nasłonecznienie i miejsca, gdzie zbiera się woda. Seniorzy opowiadali, co tu rosło dawniej i które rośliny sprawdzają się w naszym klimacie.

Najważniejszym punktem warsztatu było wspólne projektowanie grządki bylinowej. Nad dużymi arkuszami papieru pochylili się wszyscy — od najmłodszych po najstarszych. Razem układaliśmy rośliny w „dobre towarzystwo”: lawenda obok róż odstrasza mszyce, aksamitki chronią pomidory, a facelia przyciąga pszczoły. Dzieci głosowały na ulubione kwiaty, seniorzy pilnowali, żeby plan był realistyczny.

Na koniec sięgnęliśmy po smartfony. Zainstalowaliśmy aplikacje iNaturalist i PlantNet, które rozpoznają rośliny na podstawie zdjęcia. Młodzież pomagała seniorom z obsługą telefonów, seniorzy pomagali młodzieży z rozpoznawaniem roślin — idealna wymiana międzypokoleniowa. Pierwsze próby przy świetlicy wzbudziły entuzjazm: aplikacja rozpoznała pokrzywę, mniszka i koniczynę w kilka sekund.

Warsztat zakończyliśmy nauką angielskich nazw roślin — seeds, soil, compost, pollinator, earthworm. Każdy uczestnik przygotował dwujęzyczną kartkę z rysunkiem rośliny, która posłuży jako wzór do tabliczek w przyszłym ogrodzie.

Projekt ogrodu był gotowy do realizacji podczas kolejnego spotkania.

Ręce w ziemi

Uczestnicy pracują razem w ogrodzie obok worków z ziemią.

Przy świetlicy w Mańkach plan ogrodu zamieniliśmy w działanie. Wspólnie zbudowaliśmy dwie podwyższone grządki i posadziliśmy byliny, zioła oraz rośliny miododajne. Dzieci pomagały przy ściółkowaniu i z zaciekawieniem oglądały dżdżownice kalifornijskie, które zamieszkały w naszym wermikompostowniku. Wybraliśmy jego opiekunów, a na zakończenie ćwiczyliśmy angielski podczas ogrodniczej gry „Garden Scavenger Hunt”.

Efekt warsztatuDwie obsadzone grządki i wermikompostownik.

Czytaj pełną relację

Drugi warsztat projektu „Zielone Sploty w Mańkach” odbył się przy świetlicy wiejskiej w Mańkach. Spotkaliśmy się w pełnym słońcu, z łopatami w dłoniach i dżdżownicami w pudełku — gotowi do wspólnej pracy.

Zaczęliśmy od budowy dwóch podwyższonych grządek. Dorośli i seniorzy skręcali ramy z desek i wypełniali je ziemią, podczas gdy dzieci pomagały nosić korę do ściółkowania i wybierały miejsca na sadzonki. Wspólnie posadziliśmy byliny, zioła wieloletnie i rośliny miododajne — lawendę, szałwię, jeżówkę, poziomki i rozmaryn. Seniorzy dzielili się wiedzą, jak prawidłowo sadzić i które rośliny lubią swoje towarzystwo.

Największą atrakcją — szczególnie dla najmłodszych uczestników — była budowa wermikompostownika. Razem składaliśmy pojemniki i przygotowywaliśmy podłoże z namoczonego kartonu. Wreszcie nadszedł najważniejszy moment: wpuszczanie dżdżownic kalifornijskich do ich nowego domu. Dzieci oglądały je przez lupy z ogromnym zainteresowaniem. Na koniec wybraliśmy opiekunów kompostownika, którzy zobowiązali się karmić dżdżownice co kilka dni.

Warsztat zakończyliśmy grą ogrodniczą po angielsku „Garden Scavenger Hunt”.

Tropiciele natury

Na trzeci warsztat ruszyliśmy do lasu, żeby poznawać przyrodę okolic Mańk. W grupach fotografowaliśmy rośliny, grzyby i zwierzęta, korzystając z aplikacji iNaturalist. Młodsi pomagali obsługiwać smartfony, a seniorzy dzielili się znajomością lokalnej przyrody. Zebraliśmy obserwacje ponad 30 gatunków i przygotowaliśmy dwujęzyczne opisy. Na podstawie tych obserwacji powstaje cyfrowa mapa przyrodnicza okolicy.

Efekt warsztatuObserwacje ponad 30 gatunków.Cyfrowa mapa przyrodnicza jest w przygotowaniu.

Czytaj pełną relację

Na trzeci warsztat przenieśliśmy się z ogrodu do lasu. Uzbrojeni w smartfony z aplikacją iNaturalist ruszyliśmy na wyprawę mapującą przyrodę okolic Mańk.

Uczestnicy pracowali w grupach. Młodsi pomagali starszym obsługiwać aplikację, a seniorzy rewanżowali się wiedzą o roślinach i grzybach, dzieląc się ludowymi nazwami i wspomnieniami sprzed lat. Fotografowaliśmy drzewa, krzewy, grzyby, owady i ptaki, a aplikacja pomagała je rozpoznawać.

Łącznie zmapowaliśmy ponad 30 gatunków — dane trafiły do międzynarodowej bazy naukowej iNaturalist. Na podstawie zebranych obserwacji powstaje cyfrowa mapa przyrodnicza okolic Mańk, którą zaprezentujemy na ostatnim warsztacie.

Na zakończenie uczyliśmy się angielskich nazw napotkanych gatunków i przygotowywaliśmy dwujęzyczne opisy, które trafią na stronę internetową projektu.

Narodowy Instytut Wolności — Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego
Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2021–2030 — NOWE FIO

Dofinansowanie projektu

PROGRAM MIKRODOTACJI FUNDUSZ INICJATYW OBYWATELSKICH WARMIA MAZURY LOKALNIE 5